Profilaktyka urologiczna po 40-tce — jakie badania wykonać i jak często?

Po 40. roku życia ryzyko chorób urologicznych — w tym łagodnego rozrostu prostaty (BPH) oraz raka gruczołu krokowego — istotnie rośnie. Regularne badania pozwalają wykryć nieprawidłowości na etapie, gdy leczenie jest najskuteczniejsze i najmniej obciążające.

Harmonogram badań — co i kiedy?

Mężczyźni 40–50 lat

• Konsultacja urologiczna — raz, jako badanie wyjściowe.
• PSA (antygen swoisty dla prostaty) z krwi — co 2 lata.
• Badanie ogólne moczu — raz w roku.
• USG układu moczowego — co 2–3 lata.

Mężczyźni 50–65 lat

• PSA + badanie palcem przez odbyt (DRE) — co rok.
• USG prostaty (TRUS) — przy pierwszej wizycie i w razie nieprawidłowości.
• Uroflowmetria — w razie objawów oddawania moczu.
• USG nerek i pęcherza — co 2 lata.

Mężczyźni powyżej 65 lat

• Pełne badanie urologiczne raz w roku, niezależnie od dolegliwości.

Kiedy nie czekać do następnego przeglądu?

Pilna konsultacja jest potrzebna, gdy zauważysz:

• Krew w moczu lub nasieniu.
• Częste oddawanie moczu (zwłaszcza w nocy).
• Trudności z rozpoczęciem mikcji, słaby strumień.
• Ból w okolicy lędźwiowej, krocza lub jąder.
• Wyczuwalne zgrubienie w jądrze.
• Zaburzenia erekcji pojawiające się stopniowo.

PSA — co warto wiedzieć?

PSA to białko produkowane przez gruczoł krokowy. Jego podwyższony poziom może (ale nie musi) świadczyć o raku prostaty — pojawia się też przy BPH czy zapaleniu. Dlatego wynik PSA zawsze interpretuje urolog w kontekście wieku, objętości gruczołu i innych badań. Nie panikuj na widok pojedynczego nieprawidłowego wyniku — skonsultuj go ze specjalistą.

Profilaktyka stylem życia

• Aktywność fizyczna — min. 150 minut tygodniowo.
• Dieta bogata w warzywa, ryby, oliwę z oliwek (śródziemnomorska).
• Ograniczenie czerwonego mięsa i przetworzonej żywności.
• Utrzymanie prawidłowej masy ciała.
• Picie 2 litrów wody dziennie.
• Niepalenie tytoniu, umiarkowane spożycie alkoholu.